ĐỨC ĐẠT-LAI
LẠT-MA
NHỮNG LỜI
KHUYÊN TÂM HUYẾT
Thực
hiện với sự hợp tác của MATTHIEU RICARD
Chuyển
ngữ từ tiếng Tây tạng sang tiếng Pháp: CHRISTIAN BRUYAT
Chuyển
ngữ Pháp Việt: Hoang Phong
Nhà Xuất Bản Tôn Giáo Hà Nội 2009
Lời khuyên chung cho tất cả mọi người
Tất cả chúng ta đều không cần phải suy nghĩ
thật sâu xa để thấy rằng mọi sinh linh đều cố gắng tìm kiếm hạnh phúc và khước
bỏ khổ đau. Ta không thể tìm thấy bất cứ một loài sâu bọ nào lại không biết tìm
đủ cách để trốn tránh khổ đau và tìm kiếm an toàn. Con người có thể làm hơn như
thế nhiều nhờ vào khả năng biết suy nghĩ. Lời khuyên đầu tiên của tôi là hãy
dùng cái khả năng biết suy nghĩ ấy để làm một cái gì ích lợi.
Lạc thú và khổ đau dựa trên sự cảm nhận của
các cơ quan giác cảm và sự thoả mãn nội tâm. Đối với chúng ta thì sự thoả mãn
nội tâm quan trọng hơn nhiều. Đấy là gia sản riêng của con người. Súc vật, trừ
một vài trường hợp, không đủ khả năng làm được việc ấy.
Đặc tính của sự thoả mãn nội tâm chính là sự
an bình. Nó bắt nguồn từ sự hào phóng, lương thiện và những gì mà tôi gọi là
cách ăn ở đạo đức, có nghĩa là biết kính trọng quyền được hạnh phúc của người
khác.
Một phần lớn khổ đau phát sinh chỉ vì ta có
quá nhiều điều để suy nghĩ. Suy nghĩ nhiều nhưng ta lại không suy nghĩ một cách
lành mạnh. Ta chỉ quan tâm đến những thoả mãn nhất thời, không chú trọng đến
những lợi ích và khó khăn sẽ gây ra cho chính mình và cho người khác trong lâu
dài. Tóm lại, thái độ ấy luôn luôn quay ngược để gây thiệt hại cho chính mình.
Thật là chắc chắn, chỉ cần đơn giản thay đổi cách nhìn đối với mọi sự vật là ta
có thể làm vơi đi những khó khăn trong hiện tại và tránh không tạo thêm những
khó khăn mới trong tương lai.
Một số khổ đau, chẳng hạn như sự sinh, bịnh
tật, già nua và cái chết không thể nào tránh khỏi. Chỉ có một việc duy nhất mà
ta có thể làm được, ấy là tìm cách làm giảm bớt sự sợ hãi do những thứ ấy gây
ra. Tuy nhiên không biết bao nhiêu khó khăn trên thế gian này, từ những bất hoà
trong gia đình cho đến những cuộc chiến tranh tàn khốc nhất, đều có thể tránh
được nếu cứ thật lòng mà chọn lấy cho mình một cách cư xử lành mạnh. Nếu ta
không biết suy nghĩ một cách chín chắn, hoặc cái nhìn của ta quá ngắn hạn, hoặc
các phương pháp của ta thiếu chiều sâu, hay ta không biết cảm nhận mọi sự vật
với một tâm thức cởi mở và thư giãn, thì nhất định ta sẽ biến những gì thật nhỏ
nhặt lúc ban đầu thành những khó khăn trọng đại. Nói một cách khác, ta tự đặt
ra một số thật lớn những khổ đau cho chính mình. Đấy là những lời tôi muốn nói trong
phần mở đầu.